قاسم کاکایی

دکتر قاسم کاکایی (دانشیار دانشگاه شیراز)

          اشکان بحرانی (دانشجوی کار شناسی ارشد دانشگاه شیراز)

یکی از مهم­ترین رویکردهای الهیاتی در دوره­ی معاصر، الهیات سلبی است. این رویکرد به رغم آن که امروزه در الهیات جدید، به جِد، مورد توجه و اقبال الهیدانان است، در میان مؤلفان داخلی به درستی شناخته نشده است. در این نوشته، تلاش شده است که در ابتدا تعاریف و برداشت­های مختلف از الهیات سلبی ارائه، تحلیل و نقد شود و سپس با اختیار تعریفی نسبتاً جامع از این رویکرد الهیاتی، بن­مایه­های الهیات سلبی تشریح گردد. با تحلیل تعریف­ها و بن­مایه­های الهیات سلبی می­توانیم این شاخه­ی الهیات را از منظری تازه و با نگاهی نو بنگریم.

دكتر قاسم كاكايي                دكتر حميد محموديان 
چکیده
این مقاله درصدد است به اجمال، نظریات دو عارف در دو سنت دینی را مورد بررسی تطبیقی قرار دهد؛ یکی شیخ علاءالدوله سمنانی، عارف و متکلم قرن هشتم هجری، که نظریه‌ي وی در برابر نظریه‌ي «وحدت وجود» ابن عربی به «وحدت شهود» مشهور شد و سپس در آرای کسانی هم‌چون سید محمد گیسو دراز و احمد سرهندی بسط پیدا کرد و دیگری قدیس بوناونتوره، الهی‌دان و عارف قرن سیزدهم میلادی از فرقه فرانسیسیان که رابطه‌ي جهان، انسان و خداوند را در آثار خویش به‌ویژه در کتاب سفر روح به سوی خداوند به گونه‌اي تبیین کرده است كه بي‌شباهت با نظريه‌ي «وحدت شهود» نيست. در الاهيات به طور كلي و الاهيات سلبي به نحو خاص شباهت‌هاي قابل تأملي بين اين دو عارف مسلمان و مسيحي وجود دارد كه اين مقاله به آن مي‌پردازد.

انتشارات دارالهادی لبنان اخیراً کتاب وحدت وجود به روایت ابن عربی و مایستر اکهارت  تألیف دکتر قاسم کاکایی را به زبان عربی منتشر کرده است. ترجمه این کتاب تحت عنوان "وحده الوجود بقرائتی ابن عربی و مایستر ایکهارت"توسط انتشارات دار الهادی لبنان چاپ و منتشر شد. این کتاب را عبد الرحمن العلوی به زبان عربی تر جمه کرده است و بالغ بر 700 صفحه می باشد. استاد مصطفی ملكيان در مقدمه فارسی اين كتاب مي نویسد:

به گزارش خبرنگار بخش كتاب خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)،مراسم پاياني بيست ‌و هفتمين دوره‌ي جايزه‌ي كتاب سال جمهوري اسلامي ايران و هفدهمين دوره‌ي جايزه‌ي جهاني كتاب سال عصر روزدوشنبه، 19 بهمن‌ماه 88 در تالار وحدت برگزار شد.در مراسم امسال در رشته فلسفه هیچ کتابی بر گزیده شناخته نشد ولی کتاب غیاث الدین منصور دشتکی و فلسفه عرفان تالیف دکتر قاسم کاکایی به عنوان بهترین کتاب در زمینه عرفان ، شایسته تقدیر شناخته شد و لوح تقدیر و جایزه سکه بهار آزادی را به خود اختصاص داد. شایان ذکر است که در اسفند ماه سال گذشته نیز این کتاب جایزه بهترین کتاب فصل را به خود اختصاص داده بود. در سال 1382 نیز کتاب وحدت وجود به روایت ابن عربی و مایستر اکهارت، تألیف دکتر کاکایی کتاب برگزیدۀ سال در زمبنۀ فلسفه و عرفان شده بود.

پروفسور كارل ارنست استاد برجسته‌ي مطالعات ديني در دانشگاه كاروليناي شمالي آمريكا واقع در شهر چپل هيل (Chapel Hill) است. وي مطالعات فراواني نسبت به اسلام داشته و به بسياري از كشورهاي اسلامي سفر كرده و هم اكنون در زمينه‌ي مطالعات تاريخي در مورد اسلام يكي از شخصيت‌هاي مطرح بين‌المللي است. وي مدتي شاگرد آن ماري شيمل بوده و كتاب ياد شده را نيز به شيمل تقديم كرده است. پروفسور ارنست به عرفان اسلامي بسيار علاقه‌مند است و در مورد شيخ روزبهان تحقيقات فراواني دارد و دو كتاب در مورد روزبهان نگاشته است كه سال گذشته به خاطر اين تأليفات جايزه‌ي جشنواره فارابي را به خود اختصاص داد.

کتاب عوالم خیال نوشته ویلیام چیتیک ترجمه قاسم کاکایی درمدت کمتر از چهار سال به چاپ سوم رسید. این کتاب را انتشارات هرمس چاپ ومنتشر کرده است. جالب آن که در مدت مذکور دو ترجمه دیگر نیز از این کتاب توسط دو  نویسنده دیگر منتشر و  روانه بازار شده است.

 فصلنامه اندیشه دینی شماره 28 منتشر شد. این فصلنامه در زمینه فلسفه و کلام، یه سر دبیری دکتر قاسم کاکایی، از سوی دانشگاه شیراز منتشر می شود و دارای درجه علمی-پژوهشی از سوی وزارت علوم است. مقالات این شماره و اطلاعات مربوط به این مجله به شرح زیر است:

فصلنامه اندیشه دینی شماره 27 منتشر شد. این فصلنامه در زمینه فلسفه و کلام، یه سر دبیری دکتر قاسم کاکایی، از سوی دانشگاه شیراز منتشر می شود و دارای درجه علمی-پژوهشی از سوی وزارت علوم است. مقالات این شماره و اطلاعات مربوط به این مجله به شرح زیر است: